از آن‌كه خداوند آدم عليه السلام را بيافريند . هنگامى كه خداوند آدم را آفريد ، آن نور را دو جزء كرد : يك پاره منم و پاره‌ى ديگر ، على است . » شرح حال او عبداللَّه‌بن‌احمد متوفّاى سال 290 از بزرگان محدّثان اهل سنّت است . فضايل آشكار او در تمام معجم‌هاى رجالى اهل سنّت آمده است . و اينك برخى از تعابير آنان درباره‌ى وى : 1 - مقدسى : از پدرش ، يحيىبن‌معين ، ابوبكر و عثمان پسران ابىشيبه و ابوخيثمه حديث شنيده است . ابوبكر خطيب گويد : او ثقه ، ثَبَت و فهميده و دانا بود . بدربِن ابىبدر بغدادى گويد : عبداللَّه بن‌احمد ، هوشمند پسر هوشمند است . ابوالحسين بن‌منادى گويد : در دنيا روايت كننده‌تر از او جز پدرش كسى نبود ؛ زيرا او مسند را استماع كرده بود كه داراى سىهزار حديث است و تفسير را كه داراى يك‌صد و بيست هزار حديث است ، سىهزار حديث آن را استماع كرده و بقيّه را به صورت « و جاده » « 1 » دريافته است و هم‌چنين الناسخ و المنسوخ ، التّاريخ ، حديث شعبة ، المقدّم و الموخّر فى كتاب اللَّه تعالى ، الجوابات في القرآن ، المناسك الكبير و الصغير ، حديث الشّيوخ و ديگر كتاب‌ها را شنيده است . ما پيوسته مىديديم كه بزرگان شيوخ و اساتيد ، به آشنايى او نسبت به رجال ، علل حديث ، اسما و كنيه‌ها و پىگيرى و دقّت در جست‌وجوى حديث در عراق و ديگر بلاد گواهى مىدادند و از پيشينيان خود نيز اين گواهى و اقرار را نقل مىكردند . حتّى برخى از آنان در اين امر زياده‌روى و مبالغه نموده و او را به معرفت حديث و زيادتى سماع حديث بر پدرش ترجيح مىدادند . « 2 »

--> ( 1 ) . استماع حديث و و جاده حديث ، دو اصطلاح است در علم الحديث كه در كيفيّت فراگيرى حديث به كارمىرود . استماع آن است كه حديث را خودش از مشيخه حديث شنيده باشد و و جاده عبارت است از آن‌كه شخص كتابى يا حديثى را با خط راوى آن مىبيند ، بدون آن‌كه راوى را ديده باشد . ( مترجم ) ( 2 ) . الكمال مخطوط .